Главните заложби и ветувања од изборните програми на политичките партии и сојузи на едно место ги соопшти Центарот за управување со промени (ЦУП). Веб-страницата „odgovarnavlada.mk“ им овозможува на граѓаните да ги споредуваат и да ги следат ветувањата на политичарите на едноставен начин, бидејќи истражувањето на CUP укажува дека гласачите не ги читаат и анализираат изборните програми.
Работејќи на редизајниран систем за управување, ЦУП сака програмата за работа на Владата по изборите да биде поофицијализирана со надлежности за министрите и директорите.
Политичките партии и сојузи објавија изборни програми, некои порано, некои подоцна. „Платформа 1198“, „Програма за европска иднина“, „Европа 2030“, „План 2030“ се дел од нив. Проектите ветуваат подобар живот, за членство во Европската унија, за промена на Уставот, за…; За домашниот гласач е важно што мислат партиите.
Теоретски, програмите треба да им помогнат на граѓаните да се информираат и врз основа на тоа да одлучат за кого да гласаат. Односно, оценување која партија или коалиција ги застапува нивните потреби, интереси и идеи.
Но, колку граѓаните добиваат информации од програмите за ветувањата на политичарите? Или полесно им е да веруваат во она што го слушаат на митинзи и изборни реклами?
Ова прашање им го поставивме на многу минувачи, кои ни рекоа дека или не знаат каде да ги најдат програмите или не ги прочитале.
Сега за прв пат граѓаните добиваат помош. Невладината организација Центар за управување со промени (CPU) ја креираше веб-страницата “одговорноствлада.мкНа кој се објавени изборните програми на четири сојузи и една политичка партија.
Целта е на едноставен начин и на едно место да се споредат и следат ветувањата на политичарите, бидејќи нивното истражување покажува дека граѓаните не читаат и не анализираат изборни програми.
![](https://365.mk/wp-content/uploads/2024/05/CUP-1024x576.jpg)
![](https://365.mk/wp-content/uploads/2024/05/CUP-1024x576.jpg)
„Едноставната причина е што тие се многу големи и мора да се копа многу практично низ програмата за да се дојде до точката на потекло.
Вели Димитар Врглевски, проектен асистент во ЦУП.
Ветувањата на политичките субјекти групирани во 11 сектори како економија, енергетика, здравство, земјоделство итн. се прикажани на едноставен, но и ефективен начин.
![](https://365.mk/wp-content/uploads/2024/05/OdgovornaVlada-1024x576.jpg)
![](https://365.mk/wp-content/uploads/2024/05/OdgovornaVlada-1024x576.jpg)
Тимот на Центарот за управување со промени извлече конкретни, мерливи ветувања за да можат граѓаните да ги разгледаат, да ги споредат со моменталната состојба, но и да направат споредби меѓу ветувањата од различни политички субјекти и да создадат објективна, информирана парламентарна одлука.
мисли Вриглевски.
Кога ќе влезете во одредена област, можете да изберете еден од политичките субјекти десно. За секоја од нив се прикажани подобласти кои содржат јасно дефинирани и мерливи ветувања во програмата.
„Ние не ги парафразиравме, туку ги сфативме буквално како што се во нивните програми, обидувајќи се да ги ставиме на јасен јазик.
Вели Искра Белчева Ристовска, програмски координатор во ЦУП.
„Мерливи значи дека кога самите политички субјекти, од почетокот на изборите, кога во своите предизборни ветувања користат едноставни формулации кои се конкретно мерливи, тоа ги прави поодговорни дали навистина ги исполниле ветувањата што им ги даваат на граѓаните и со кои ги бараат нивните гласови“.
– вели Вриглевски.
![](https://365.mk/wp-content/uploads/2024/05/Dimitar-Vrglevski-1024x576.jpg)
![](https://365.mk/wp-content/uploads/2024/05/Dimitar-Vrglevski-1024x576.jpg)
Но, може директно да се пристапи и до основната програма на партијата, како и да се разгледа моменталната состојба во областа.
„каде што информациите се содржани од официјалните извештаи на државните институции како што се Државните заводи за статистика, официјалните извештаи на министерствата и извештаите на Европската комисија“,
додава тој.
Оваа платформа ќе ги презентира програмите на политичките организации до формирањето на новата влада. Тогаш партиите кои ќе бидат дел од мнозинството ќе треба да направат програма за функционирање на владата преку која ќе може да се провери кои ветувања од програмите на нивната партија ќе ги задржат во владината програма и кои ветувања ќе ги заборават.
„После ова, кога одлучувачите ќе влезат во Владата, би сакале да ставиме малку повеќе акцент на нивната мандатна програма, токму сега мандатарот ја презентира владината програма што ја предлага до Собранието, но таа подоцна се формализира. Формата не е дадена, ниту пак стои како обврска за министрите и премиерот, во оваа фаза е само нацрт-програма за тоа како би сакале да се работи на ваков редизајниран систем на управување за да може да се направи повеќе формално, односно секој што доаѓа како министри и директори има обврска да ги исполни политичките ветувања“.
Вели Искра Белчева Ристовска, програмски координатор во ЦУП.
![](https://365.mk/wp-content/uploads/2024/05/Iskra-Belceva-Ristovska-1024x576.jpg)
![](https://365.mk/wp-content/uploads/2024/05/Iskra-Belceva-Ristovska-1024x576.jpg)
Ова треба да ја зголеми одговорноста на функционерите за исполнување на ветувањата и резултатите да бидат видливи, мерливи и споредливи за граѓаните да можат да ги следат.
„На крајот на краиштата, оваа платформа треба да ги опфати таквите политички цели во областите што ги дефиниравме за Владата, а во тој период ќе почнеме и да ја следиме нивната имплементација. Затоа, граѓаните кои сега се запознаени со содржината на платформата се надеваме дека ќе го знаат како доверлив извор, така што во иднина, кога ќе го следиме спроведувањето на политиките, ќе можат во секое време да се повикуваат на него за да видат каде се исполнети дадените политички ветувања , какви се резултатите од владата очекуваме да се сретнеме наскоро“,
вели Белчева Ристовска.
Платформата „odgovarnavlada.mk“ е дел од проектот „Преиспитување на менаџментот“ поддржан од Британската амбасада, со цел да се воспостави силен центар на управување од неколку клучни институции кои подобро би го координирале планирањето и спроведувањето. Политики.
„За нас во владата е важно кога се планираат политиките да се засноваат на докази, а не врз основа на тоа што е потребно за секторскиот сектор во општеството кога станува збор за тоа што треба да се направи и како тие ќе се мерат се дефинирани, на администрацијата ќе и биде многу полесно да знае кои се целите и како ќе ја мери својата работа и која е нејзината цел, но и граѓаните да знаат што да очекуваат како резултат од институциите “,
Таа се чувствува.
Велика Британија има добро развиен систем за следење на владините ветувања и достигнувања. Дел од тој систем беше и единицата за следење на резултатите во кабинетот на премиерот, која повеќе не постои, но останува институционалната култура. На пример, британската влада ветува реформи за намалување на емисиите на стакленички гасови во воздухопловството, но не застанува на едно апстрактно ветување, туку дава прецизен рок со таргети поставени преку бројки и проценти – Каква е состојбата сега, како ќе се развива , и каде треба да стигне.