Стрип центарот на Македонија, сместен во Велес, на почетокот од март 2026 година објави традиционалниот интернационален стрип конкурс „Велес 2026 – Златен стрип“. Оваа манифестација, дел од познатиот Меѓународен стрип салон, годинава забележува значаен интерес, главно благодарение на зголемената соработка со основните и средните училишта, исто така и со ликовните студии низ цела Македонија.
Томе Трајков, стручниот соработник на Стрип центарот, истакнува дека атмосферата околу конкурсот е опишана како „Светот црта – Велес изложува“. Оваа манифестација е центар на македонскиот стрип, кој ја поткрепува младата генерација автори во нивниот пат од првата нацрт до првата изложба.
Трајков нагласува дека младите се сè повеќе заинтересирани за деветтата уметност, поттикнати од наставниците кои пораснале во време на зголемена популарност на стрипот во Македонија. Создадена е заедница која расте, а стрипот се развива во целиот регион, вклучувајќи ја и главната метропола, од каде редовно пристигнуваат квалитетни дела.
„Се обраќаме на сите општини во државата, овозможувајќи им на учениците да се изразат на својот мајчин јазик. Интересот е огромен, бидејќи стрипот им припаѓа на сите наши граѓани. Тоа континуирано трае веќе околу 80 години. И сакаме да ги потсетиме сите заинтересирани автори дека пријавувањето за конкурсот е отворено до 1 август 2026 година. Иднината на стрипот се гради тука“, вели Трајков.
Предизвиците во образованието
Трајков го споредува нашиот систем со оние во регионот, истакнувајќи дека во Хрватска стрипот се изучува факултативно во училиштата, додека во Бугарија е дел од високото образование. Наспроти тоа, во Македонија образовниот систем сè уште заостанува, иако има мали напредоци. Стрип центарот активно работи на соработка со училиштата, што овозможува стрипот да стане дел од наставната програма.
„Кај нас се работи на тоа стрипот да се вклучи во часовите по ликовно образование. Сепак, сè уште не е воведен како посебен предмет, ниту во Државното средно училиште за ликовна уметност, ниту на Факултетот за ликовни уметности. И покрај ова, младите таленти кои учат овде создаваат основа на стрип заедницата, која активно учествува на конкурси и фестивали во земјата и надвор“, додава Трајков.
Чувар на македонскиот стрип идентитет
Велескиот Стрип салон, во континуиране задоволство на глобално ниво, е само еден аспект на оваа комплексна манифестација. Во рамките на подготовките, успешно се организираат активности за традиционалната меѓународна стрип колонија, која годинава е посветена исклучиво на жени авторки. Македонскиот стрип центар неуморно ја зацврстува интернационалната соработка, поставувајќи ја Македонија на светската стрип мапа.
„Нашата мисија не запира на организација на настани. Без лажна скромност, овие манифестации пишуваат и чуваат историја на македонскиот стрип. Ги чуваме оригиналните табли на македонските доајени и создававме документација која ќе остане во националните библиотеки за идните генерации. Овие настани го носат светот во Македонија и ги презентираат нашите автори пред глобалните стрип асоцијации. Стрипот не е само тренд, туку е важен дел од македонскиот национален идентитет,“ уверува Трајков.
За успехот и популарноста на оваа манифестација говорат бројките. На претходниот конкурс учествуваа рекордни 396 автори од целиот свет. На годинашниот конкурс досега веќе се пријавени околу 300 дела, од кои речиси две третини од македонската стрип заедница. Оваа година жиријата ќе имаа тешка задача да изберат само три победници од стотици кандидати.
