Речиси половина од приходите во туристичкиот сектор се загубени поради сивата економија. Во бројни атракции и локалитети низ државата, влезниците се наплаќаат со парагонски билет без издавање на фискална сметка. Експертите во областа на туризмот нагласуваат и на проблемот со непријавените ноќевања и ненаплатените даноци од сопствениците на приватните сместувачки капацитети. Ова не само што го оштетува државниот буџет за огромни суми годишно, туку предизвикува и неправедна конкуренција меѓу оние кои ги придржуваат законите и плаќаат даноци и оние кои ги избегнуваат.
Љупчо Јаневски, поранешен директор на Агенцијата за промоција и поддршка на туризмот, наведува дека сивата економија троши речиси половина од приходите во туризмот. Според податоци на Светската туристичка организација – UNWTO, овој феномен зафаќа околу 45 проценти од делот на платената туристичка такса и од вкупното работење во македонскиот туристички сектор, што создава сериозен притисок врз реалниот туристички сектор. Неконтролираниот развој на сивата економија го попречува градењето на конкурентна стратегија и на национално и на глобално ниво, со оглед на нерелевантните податоци и недостатокот на стратегија насочена кон развој во следната декада. Отсутноста на институции кои активно ќе се занимаваат со овие предизвици праќа негативна порака до потенцијалните инвеститори.
Економскиот удар е огромен и се изразува преку милиони непријавени ноќевања годишно, што резултира со значителни ненаплатени даноци. Со тоа, локалниот туризам, општинските каси, па и државата претрпуваат голема штета. Јаневски истакнува дека сивата економија наноси штета на буџетот од околу 250 милиони долари годишно. Основните проблеми кои ја предизвикуваат оваа состојба се недостатокот на туристичка инспекција, недостиг на регистри за категоризирани приватни сместувања и станоиздавачи на локално ниво, немање прецизни податоци и неможност за ефективна контрола на плаќањето на туристичката такса, што води до избегнување на другите даноци во државата. Доколку не се преземат соодветни мерки веднаш, оваа негативна состојба се очекува само да се влоши.
