Амандманите во извештајот на Томас Вајц за Македонија, кој се разгледува во Европскиот парламент, повторно ја активираа загриженоста во Софија. Според БГНЕС, познатото бугарско медиумско тело, направениот предлог за правен статус на вториот протокол помеѓу Бугарија и Македонија се смета за обид да се започнат преговори со ЕУ без да се исполни условот Бугарите да бидат внесени во македонскиот Устав.
„Известувачот на ЕП, Томас Вајц, предложи амандман кој го оспорува вториот протокол на Договорот за добрососедство меѓу двете држави, кој самиот Европски унија го посочи како дел од преговарачката рамка. Со амандманот 108, Вајц повикува правната служба на Советот да разјасни неjasнотиите во правниот статус на вториот протокол, што е од суштинско значење за процесот на пристапување“, пишува БГНЕС.
Текстот изгледа безопасно, но во него се наоѓа клучен елемент – протоколот јасно истакнува дека следната меѓувладина конференција ќе се одржи само по вклучувањето на Бугарите во Уставот на Македонија. Протоколот беше усвоен на Вториот состанок на Заедничката меѓувладина комисија одржан на 17 јули 2022 во Софија.
Делот од текстот има за цел да иницира преговори за пристапување на Северна Македонија, без што Скопје не ги исполнува своите обврски. Ова предизвикува загриженост, особено што барањето на Вајц е во согласност со политиката на македонскиот премиер и претседателката Гордана Силјановска-Давкова.
БГНЕС потсетува на поранешните обиди да се оспори вториот протокол од страна на Лилјана Поповска, која беше поврзана со поранешниот премиер Никола Груевски. Поповска поднесе жалба до Уставниот суд на Северна Македонија, кој не донесе одлука дури шест месеци подоцна. Поставува се прашањето дали Вајц сака правната служба на Советот да донесе одлука, која би можела да се претстави како „европска“ во корист на Македонија.
Медиумот исто така ги разгледува ставовите на Македонија за подготовка на минатогодишниот извештај на Вајц, во кој се потврдува дека македонскиот премиер имал доверливи информации за текстовите. Овој пат, Вајц повторува повик за зајакнување на капацитетите на ЕУ во однос на процесот на пристапување.
Загриженоста во Софија дополнително се зголемува со амандманот 214, во кој се нагласува обврската на членките на Советот на Европа да ги спроведат пресудите на Европскиот суд за човекови права. Според БГНЕС, ваквите формулации немаа место во документ од ваков тип.
Неприфатливо е што известувач на Европскиот парламент може да наметнува обврски на членка или да ја оценува во рамките на извештај за земја-кандидат. Тоа е во согласност со реториката на Скопје, која не ги почитува препораките на Венецијанската комисија.
Обидите да се заобиколи едногласноста во одлучувањето за преговори со земја-кандидат, која не ги исполнува условите, се целосно неприфатливи. БГНЕС повикува бугарските европратеници да не се сопатници во напорите на Скопје да избегне свои меѓународни обврски и да префрли одговорноста на Софија. Изборната кампања не ги ослободува од политичка одговорност.
