Велигденскиот пост: Духовно подготвување за Воскресението
Од понеделник, веднаш по празникот Прочка, започнува Велигденскиот пост, кој има за цел духовно да нè подготви за празникот на сите празници – Воскресението на Господ нашиот Исус Христос. Овој пост трае седум недели, односно 48 дена, од Прочка до Велигден. Иако времетрањето е 48 дена, тој е познат како Четириесетница, бидејќи последната недела пред Велигден, Страдалната недела, е посветена на споменот на предавствата, страдањата, распнувањето и погребението на Исус Христос.
Постот е време на приближување кон Бога преку причест и благодарење, особено преку светата Евхаристија. Неговата главна цел е духовно очистување и подготовка за најзначајниот христијански празник. Верата во воскресението е темелна за христијанството, а Велигденскиот пост е патот кон тоа искуство.
Историски, постот имал две важни функции: прво, да ги подготви крстените за Велигден, а второ, да ги образува оние што ќе бидат крстени во текот на постот. Во однос на исхраната, најчесто се пости на вода, освен во сабота и недела, кога е дозволено употребата на масло и вино. Масло и вино се допуштаат и на некои празници, како Велики Четврток, по повод Тајната вечера. Риба се јаде само на Благовештение и Цветници, додека на Лазарева сабота се дозволува и икра.
Првите три дена од постот, познати како тримери, некои верници ги поминуваат без храна, иако тоа не е задолжително. Велигденскиот пост се смета за најстрог облик на постење, со воздржување од месо, млеко, јајца и производи од нив. Исхраната е главно растителна.
Црквата дозволува ублажување на постот за болни, немоќни, деца до седум години, постарите лица, бремени жени, доилки, патници, како и за оние во специфични животни околности. За ублажување, потребен е благослов од свештенослужител, но консумирањето на месо останува строго забрането.
Меѓутоа, постот не е само физичко воздржување. Неговата вистинска суштина е духовна. Тој подразбира откажување од гревот, лошите мисли, зборови и дела. Овој период е време за покајание, молитва и правење добри дела. Светите отци настојуваат да ни укажат дека постењето без духовна преобразба нема вистинска вредност.
Затоа, во текот на постот, верниците се охрабруваат да се воздржат од завист, осудување, кавги, гнев и злоба, како и да се оддалечат од негативни зборови и лоши навики. Тие треба да покажуваат повеќе љубов, трпение и милосрдие. Постот е време за духовна будност, читање на Светото писмо, учество во богослужби и внатрешно преиспитување. Целта е доброто да стане навика и начин на живот. Велигденскиот пост не е само подготовка за празникот, туку и можност за духовно зајакнување и преобразување, за да го дочекаме Воскресението Христово со чисто срце и обновена вера.
