По повеќе од пет децении посветеност на поетската уметност, еден од најзначајните македонски поети на XX и XXI век, Раде Силјан, влегува во нова креативна фаза. Здружението за уметност и култура “Дијалог” ја објави неговата нова стихозбирка “Пајажина” – дело што се восприема како ново поглавје во поетската историја на нашата реалност.
– Во времена кога постојано ни се повторува, “Историјата наша / Посестрина на болката / Во векот од Бога даден / Ни отвора лути рани”, оваа поетска книга на Раде Силјан е значаен настан за македонската литература, бидејќи “Блажен е зборот / На поетот буден / Во неговата песна”. Силјан е постојано присутен поет на нашата современост, а оваа негова збирка е последен дел од поетската историја што тој ја создава веќе повеќе од половина век. За разлика од претходните збирки, кои, покрај надежите, често ги истакнуваа стравувањата и опомените, во стиховите напишани во времиња на загриженост, “Во суден ден / И погано време / Ќе ги столчат и зборовите / За да се сотре семето / И да го снема племето”, доминираат констатации и поетски слики за реализираните пророштва и грешките направени од нашиот род, кои не ги сфатија доволно сериозно опомените од претходните фази на неговото творештво. Ова, меѓу останатото, го потенцира рецензентот Иван Антоновски, упатувајќи на стихови на Силјан од книгата.
Збирката “Пајажина” содржи повеќе од седумдесет нови песни, каде што се забележува авторската строгост во изборот на оригиналите и стремежот книгата да има јасен концепт и организираност, што се одликува на неповторливиот стил на овој поет. Како што е нагласено и во рецензијата, оваа стихозбирка не е само продолжение, туку нова вредност во посебниот вид македонска родољубива поезија на Силјан и треба да биде прочитана од сите нас, што стравуваме дали “Ќе разберат ли потомците / Зошто во животот трнлив / Место факел на векот / Развеавме шарени лаги.”
– Оваа поетска книга претставува и литературно наследство за нашите внуци – исклучително важно поетско сведоштво од времето во кое се прашуваме “Дали црн ѓавол / Се всели во луди глави / Или човекот безбожник / Ни вети лажни думи / И за векот / Нè бележи со знак пален / При свето име / Да живееме без име”, порачува Антоновски, цитирајќи стихови на Силјан.
Раде Силјан (1950) е поет, критичар, есеист, книжевен истражувач, преведувач и антологичар. Автор е на 23 стихозбирки и добитник на највисоките награди за поезија во нашата земја, меѓу кои и “Браќа Миладиновци” на Струшките вечери на поезијата, како и наградата “Ацо Шопов” од Друштвото на писателите на Македонија. Има добиено и државни награди “11 Октомври” и “Свети Климент Охридски” за животно дело во областа на уметноста. Неговата поезија е преведена на бројни јазици, а Силјан е добитник на неколку значајни меѓународни признанија. Во два мандати беше претседател на Друштвото на писателите на Македонија. Неговиот придонес во македонската култура е значаен и преку издаваштвото, особено како основач на првата издавачка куќа по independence – “Матица македонска”.
Минатата година беше значајна за него, со 75-годишнината од неговото раѓање и половина век од објавувањето на неговата прва книга. По оваа прилика, “Дијалог” ги објави зборниците “Лажно време” – избор на поезија приреден од Весна Мојсова-Чепишевска и “Книжевната критика за поезијата на Раде Силјан”, составена од Иван Антоновски, во која се собрани најзначајните критики од истакнати македонски и странски книжевни критичари. Со “Пајажина”, издадена од “Дијалог”, се отвора ново поглавје во поетското творештво на Силјан.
