Конечниот извештај на Државниот завод за ревизија за 2024 година открива значајни недостатоци во состојбата и одржувањето на објектите на Државниот архив. Особено внимание е посветено на условите во кои се чува архивскиот материјал. Според наодите од ревизијата, дел од архивските депоа не ги исполнија прописаните стандарди за безбедно складирање и заштита на важните документи.
Констатирани се бројни проблеми, вклучувајќи нефункционални електрични инсталации, неефикасни системи за климатизација, како и неприфатливи услови во однос на температурата и влажноста. Овие фактори значително влијаат на долгорочната заштита на архивските материјали.
Исто така, ревизијата истакнува дека не се преземени соодветни мерки за обезбедување на објектите и имотот, што дополнително го зголемува ризикот од штети во случај на пожар, поплава или друга елементарна непогода. Особено е забележано дека системите за рано откривање и спречување на пожар не се комплетно функционални и не одговараат на современите стандарди за заштита.
Токму ваквите состојби се идентификувани како потенцијална закана за културно-историското наследство, што е особено загрижувачко, бидејќи архивскиот материјал има трајна вредност за државата. Недостатоците во инфраструктурата и одржувањето не се новина, туку се резултат на подолг период на недостаточни инвестиции и системски пропусти.
Ревизорите нагласуваат дека е неопходно итно подобрување на условите во објектите, модернизација на системите за заштита и воспоставување поефикасен механизм за контрола и управување со ризиците, со цел да се осигура прва класа физичка и техничка заштита на архивскиот материјал.
