ЦГК: „Доверливи“ набавки на лични документи со договор од пред 21 година, нелегални авансни плаќања за летови до Дубаи и Ријад.

Јавен надзор над јавните набавки: Студии на случај

Центарот за граѓански комуникации објави истражување на тема јавниот надзор над јавните набавки. Анализирани се три конкретни случаи за кои постоји сомневање за незаконски спроведени тендерски постапки, при што грижата за јавните средства не била на прво место. Станува збор за набавка на пасоши, лични карти, возачки дозволи, тендер за закуп на авиони од Министерството за надворешни работи, и тендер на Општина Чаир за изградба на училишен базен.

Во поглед на набавката на пасоши, лични карти и возачки дозволи, од ЦГК информираат дека граѓаните во последните пет години платиле 73 милиони евра за лични документи, врз основа на тендер стар 21 година. За изработка на овие документи, Министерството за внатрешни работи потрошило 29 милиони евра, што значи дека граѓаните платиле 44 милиони евра повеќе. Изработката на документите ја врши фирма која победила на тендер пред 21 година, а МВР не открива детали за продолжувањето на првичниот договор. Договорите за изработка на личните документи се класифицирани како „доверливи“, а Министерството тврди дека откривање на информации би имало последици врз нивното работење, без конкретизирање на истите.

Прочитајте и:  Еве неколку подобрени варијанти без англиски зборови:- На влезот во Скопје заменето спорното рекламно пано- Отстрането спорното рекламно пано на влезот во Скопје- На влезот во Скопје поставено ново пано наместо спорното- Спорното рекламно пано на влезот во Скопје заменето со ново- Скопје: заменето спорното рекламно пано на влезот во градот- Заменето спорното огласно пано на влезот во Скопје

Доколку се осврнеме на тендерот за закуп на авиони, се истакнува дека летовите за евакуација на граѓаните од Блискиот Исток, вредни 1 милион евра, биле платени однапред, што е спротивно на законот. Евакуациските летови од Дубаи и Ријад не смееле да бидат платени авансно без банкарска гаранција, што не е исполнето. Тендерот за овие летови бил спроведен со еден неуспешен и еден успешен конкурс, при што документацијата открива многу одлуки кои ја ограничиле конкуренцијата.

Што се однесува на тендерот на Општина Чаир за изградба на училишен базен во вредност од 890 илјади евра, информации укажуваат на тоа дека проектот бил завршен само на хартија. Иако Општината во ноември 2025 година поднесе известување за 100% реализација на договорот, базенот бил свечено промовиран дури шест месеци подоцна. Општината го прогласила базенот за изграден во ист ден кога добила извештај од надзорот со незавршени работи. Иако изградбата требало да заврши во јануари 2025 година, Општина Чаир двапати го продолжила рокот за реализација на барање на фирмата-изведувач.

Овие анализи покажуваат сериозни недостатоци во спроведувањето на јавните набавки и недоволна транспарентност во управувањето со јавните средства.