Архивот, истакна тој, е институција која не само што чува документи, туку и ја штити нашата меморија, идентиет и вистина.
– Денес славиме 75 години од основањето на Државниот архив. Повече од седум децении, архивот е место каде што се собира, чува и раскажува приказната за Македонија. Архивот не е само минато; тој е темелот. Темелот врз кој ја градиме сегашноста и проектираме иднината, рече Мицкоски.
Во неговите фондови, документи, и ракописи, како што нагласи премиерот, се наоѓа сведоштво за нашите боравки, победи и падови, како и за повторните обиди за исправување.
– Тука се наоѓаат и најзначајните страници од нашата историја, а исто така и поуките кои ни донесоа сила. Да бидеш народ без архив значи да бидеш народ без паметење, а народ без паметење е народ без иднина. Оваа институција е многу повеќе од обична установа; таа е чувар на вистината. Таа е сведок на времето и мост меѓу генерациите. Во изминатите 75 години, Државниот архив собра и заштити обемно културно и историско наследство. Има илјадници метри архивска граѓа, милиони документи, записи, фотографии и сведоштва. Секое од нив е дел од мозаикот на нашата национална приказна, истакна премиерот Мицкоски.
Тој дода дека во време на дигитална трансформација, кога информациите патуваат со неверојатна брзина, архива мора да се адаптира, да се дигитализира и да биде подостапна за јавноста, научниците и младите.
– Нашата држава имала многу предизвици. Имало моменти кога се губеле траги, кога вистината била искривувана и кога идентитетот бил оспоруван. Затоа архивите се нашата најсилна одбрана, бидејќи тие комуницираат со факти, а фактите се најмоќниот темел на една држава. Во изградбата на модерна европска Македонија, не смееме да заборавиме дека секој наш потег мора да биде поткрепен со знаење за тоа кои сме и од каде доаѓаме, нагласи премиерот.
Тако, рече тој, оваа годишнина не е само јубилеј, туку и потсетник дека имаме должност да го чуваме наследството што сме го добиле и да го пренесеме на идните генерации. Треба да го чуваме јазикот, културата и вистината, бидејќи чувањето на историјата значи чување на иднината.
При одбележувањето на јубилејот, под слоганот “Државен архив, столб на македонското битие”, се обрати и директорот на оваа институција, Димитар Богески.
– Блаже Конески вели дека корените ја држат круната. Исто така, Државниот архив е чувар на македонските корени. Тој е темелот на нашата државност и културна зрелост, столб на македонското битие. Во секој документ, во секое ракописие и фотографија е запишано она што не обликува како народ. Архивот е мост помеѓу минатото и иднината, место каде што корените не само што се чуваат, туку и се пренесуваат како инспирација за новите генерации. Тој е живо сведоштво дека без корени нема круна. Архивот е повеќе од институција; тој е светлост за нашата иднина, рече Богески.
Тој додаде дека во чест на овој значаен јубилеј, архивот ќе отвори нова изложба, “Ризница на постоењето од документ до историја”, како прозорец кон нашето минато и можност за граѓаните да видат она што со децении е чувано во тишината на депоата.
– Оваа изложба докажува дека архивот не е затворен простор, туку отворена национална ризница, место каде што минатото станува живо и разбирливо. Изложените документи разговоруваат за нашето културно и историско наследство, истакнувајќи ги важните моменти од нашата историја. Со оваа иницијатива, архивата ги отвора своите врати за јавноста, потсетувајќи нè дека секој документ е жив сведок на приказна, борба и надеж.
